Tanden poetsen: de juiste techniek in 6 stappen

Op je tanden vormt zich de hele dag tandplak: een kleverige laag bacteriën. Die bacteriën zetten suikers om in zuur dat het glazuur oplost (gaatjes) en prikkelen het tandvlees (tandvleesontsteking). Plak die blijft zitten, verhardt binnen een paar dagen tot tandsteen, en dat krijg je zelf niet meer weg.

Twee keer per dag goed poetsen haalt de plak weg voordat hij schade doet. De fluoride in de tandpasta maakt het glazuur bovendien sterker en herstelt beginnende gaatjes. Poetsen is daarmee de goedkoopste en effectiefste tandartsbehandeling die er is, en je doet hem zelf.

1. Kies de juiste spullen. Een borstel met een kleine kop en zachte haren, of een elektrische tandenborstel. Tandpasta met 1.000 tot 1.500 ppm fluoride (staat op de tube). Een hoeveelheid ter grootte van een erwt is genoeg.
2. Werk in een vaste volgorde. Begin bijvoorbeeld rechtsboven aan de buitenkant, ga rond naar linksboven, dan de binnenkant, dan de kauwvlakken. Herhaal dit onder. Zo sla je niets over.
3. Zet de borstel schuin op de tandvleesrand. Houd de haren in een hoek van ongeveer 45 graden, half op de tand en half op het tandvlees. Daar zit de meeste plak.
4. Maak kleine bewegingen. Met een handborstel: korte, trillende bewegingen van hooguit een halve tand breed, per plek een paar seconden, en dan een tand opschuiven. Met een elektrische borstel: houd de borstel stil op elke tand en laat de borstel het werk doen. Niet schrobben.
5. Vergeet de moeilijke plekken niet. De binnenkant van de ondervoortanden (zet de borstel rechtop), de achterste kiezen en de kauwvlakken.
6. Spuug uit, spoel niet. Spuug de tandpasta uit en spoel je mond niet met water. De fluoride die achterblijft, beschermt je tanden nog uren.

Poets minimaal twee minuten. Gebruik een timer of de timer van je elektrische borstel; de meeste mensen die op gevoel poetsen, stoppen na 45 seconden.

Beide kunnen goed, maar met een elektrische tandenborstel haal je gemiddeld meer plak weg en poets je minder hard. Een oscillerend-roterende borstel (rond kopje) of een sonische borstel is allebei prima. Kies er een met een timer en, als je snel te hard poetst, een druksensor.

Poets je met de hand, dan is de techniek belangrijker. Laat je poetstechniek een keer controleren tijdens de poetsinstructie: wij laten met een kleurstof zien waar plak blijft zitten.

Een tandenborstel bereikt de vlakken tussen je tanden niet. Daar ontstaan de meeste gaatjes en begint tandvleesontsteking. Reinig daarom één keer per dag tussen je tanden, het liefst ’s avonds vóór het poetsen:

• Ragers (kleine borsteltjes) zijn het meest effectief als er ruimte tussen je tanden is. Er zijn verschillende maten; wij meten graag welke bij jou passen.
• Floss of flosdraad past bij nauwe contactpunten. Beweeg de draad langs beide tandvlakken, tot net onder de tandvleesrand.
• Tandenstokers van hout zijn een alternatief voor onderweg.

Bloedt je tandvlees de eerste dagen? Dat is een teken van ontsteking, niet van beschadiging. Ga door; na een week tot twee weken stopt het bloeden meestal. Blijft het bloeden, kijk dan bij bloedend tandvlees. Meer over hulpmiddelen lees je bij flossen en interdentale reiniging.

Begin met poetsen zodra het eerste tandje doorkomt. Het fluorideadvies verschilt per leeftijd:

• 0 tot 2 jaar: 1x per dag met peutertandpasta (500 tot 750 ppm fluoride)
• 2 tot 5 jaar: 2x per dag met peutertandpasta
• Vanaf 5 jaar: 2x per dag met gewone tandpasta (1.000 tot 1.500 ppm)

Laat je kind zelf oefenen, maar poets tot ongeveer 10 tot 12 jaar altijd nog even na. Kinderen missen de fijne motoriek om alle vlakken schoon te krijgen. Poets bij een klein kind vanaf de achterkant, met het hoofdje in je arm, zodat je goed kunt kijken. Meer tips vind je bij het gebit van je kind.

• Te hard poetsen. Dit slijt het glazuur en laat het tandvlees terugtrekken, wat gevoelige tandhalzen geeft. Houd de borstel losjes vast, als een pen.
• Direct poetsen na zuur. Na frisdrank, sap, wijn of fruit is het glazuur tijdelijk zacht. Wacht een uur; spoel eventueel met water.
• Naspoelen met water. Daarmee spoel je de fluoride weg.
• Een versleten borstel. Uitstaande haren reinigen slecht en beschadigen het tandvlees. Vervang elke 3 maanden.
• Tandpasta met whitening of houtskool als dagelijkse tandpasta. Deze zijn vaak schurend; gebruik gewone fluoridetandpasta.
• Alleen de kauwvlakken poetsen. Gaatjes en ontstekingen beginnen langs het tandvlees en tussen de tanden.