Bloedend tandvlees: oorzaken, wat je zelf kunt doen en wanneer je naar de tandarts gaat

Langs de tandvleesrand en tussen de tanden blijft na het eten tandplak achter. Als die plak niet elke dag wordt weggehaald, reageert het tandvlees met een ontsteking: het wordt rood, zwelt op en bloedt bij de minste aanraking. Dit heet gingivitis. Het is de meest voorkomende mondaandoening; het merendeel van de volwassenen heeft er in meer of mindere mate last van.

Gingivitis is omkeerbaar. Haal je de plak dagelijks weg, dan herstelt het tandvlees binnen een tot twee weken. Blijft de plak zitten, dan verhardt hij tot tandsteen, en die kun je zelf niet meer verwijderen. De ontsteking blijft dan bestaan.

• Tandsteen: de ruwe afzetting houdt plak vast en irriteert het tandvlees.
• Te hard poetsen of een harde borstel: beschadigt het tandvlees, waardoor het bloedt en zich terugtrekt.
• Nieuw beginnen met flossen of ragers: de eerste dagen bloedt ontstoken tandvlees juist meer. Dat is normaal en verdwijnt.
• Zwangerschap en hormonen: maken het tandvlees gevoeliger voor plak (‘zwangerschapsgingivitis’).
• Roken: verbergt het bloeden doordat de bloedvaten vernauwen, terwijl de ontsteking juist ernstiger is.
• Diabetes: verhoogt het risico op tandvleesontsteking en parodontitis, en andersom.
• Bloedverdunners en sommige medicijnen: laten het tandvlees makkelijker bloeden of laten het opzwellen.
• Lekkende vullingen, kronen of een slecht passende prothese: houden plak vast op één plek.

Bloedt je tandvlees spontaan, zonder aanraking, of heb je ook blauwe plekken of bloedneuzen? Neem dan ook contact op met je huisarts.

De behandeling van gingivitis begint thuis. Doe dit twee weken consequent:

• Poets 2x per dag 2 minuten met een zachte borstel en fluoridetandpasta. Zet de borstel schuin op de tandvleesrand en maak kleine bewegingen. Zie de juiste poetstechniek.
• Reinig dagelijks tussen je tanden met ragers in de juiste maat of met floss. Juist daar zit de plak die het bloeden veroorzaakt.
• Ga door als het bloedt. Bloeden is het teken dat je op de goede plek zit. Stoppen maakt de ontsteking erger.
• Poets niet harder. Meer druk helpt niet; nauwkeuriger poetsen wel.
• Stop met roken en houd diabetes goed ingesteld.

Mondwater kan tijdelijk verlichting geven, maar vervangt poetsen en ragers niet. Een spoeling met chloorhexidine gebruik je alleen kort en op advies, omdat het tanden verkleurt.

Maak een afspraak als:

• Je tandvlees na twee weken goed poetsen en ragen nog steeds bloedt
• Je tandvlees terugtrekt, tanden langer lijken of los gaan staan
• Je aanhoudend een slechte adem of vieze smaak hebt
• Er pus komt uit het tandvlees of een zwelling ontstaat
• Je pijn hebt bij het bijten

Dit kunnen tekenen zijn van parodontitis: een ontsteking die dieper gaat en het kaakbot rond de tanden aantast. Dat bot komt niet terug, dus hoe eerder we het zien, hoe meer we kunnen behouden. Meer over de behandeling lees je bij bloedend tandvlees en tandvleesontsteking.

• Onderzoek: we meten de diepte van de pockets (de ruimte tussen tand en tandvlees) en kijken of het tandvlees bloedt bij het meten. Zo nodig maken we röntgenfoto’s om het kaakbot te beoordelen.
• Gebitsreiniging: de mondhygiënist verwijdert tandplak en tandsteen boven en net onder de tandvleesrand en polijst de tanden.
• Poetsinstructie: we laten met een kleurstof zien waar plak blijft zitten en welke ragermaten bij jou passen.
• Bij parodontitis: een uitgebreidere reiniging onder het tandvlees, vaak onder verdoving en verdeeld over meerdere afspraken, met daarna regelmatige nazorg.
• Oorzaken wegnemen: een lekkende vulling of overstaande kroonrand herstellen we, zodat de plek weer schoon te houden is.

Bij de meeste mensen is het tandvlees na de reiniging en twee weken goed poetsen weer gezond en stevig roze.

Een gebitsreiniging bij de mondhygiënist kost € 85; een controle € 35. Bij parodontitis wordt de behandeling per onderdeel berekend volgens de NZa-tarieven en krijg je vooraf een begroting. Kijk op de tarievenpagina voor de actuele prijzen.

Voor kinderen tot 18 jaar wordt de behandeling vergoed uit de basisverzekering. Volwassenen betalen zelf of via een aanvullende tandartsverzekering, die tandvleesbehandelingen meestal voor 75% tot 100% vergoedt tot het jaarmaximum.